Vectris. Voor ruimte in beweging

Mobiliteitsstudies bij bouwaanvragen: MOBER en mobiliteitstoets

Wat?

In een mobiliteitsstudie worden de mobiliteitseffecten van een gepland project (winkelcentrum, kantorencomplex, ziekenhuis, school, woonwijk, gemengde ontwikkeling enz.) geanalyseerd en geëvalueerd, en worden indien nodig maatregelen voorgesteld om nadelige effecten te vermijden of te verminderen.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een mobiliteitstoets en een mobiliteitseffectenrapport (MOBER).

• De mobiliteitstoets is een beknopte nota met betrekking tot projecten met een eerder beperkte mobiliteitsimpact. Het is een eerder kwalitatief instrument dat aangeeft of flankerende of milderende maatregelen nodig zijn vooraleer een project wordt gerealiseerd. Uit de mobiliteitstoets kan ook blijken dat de impact op de mobiliteit dermate groot zal zijn dat het noodzakelijk is om een MOBER op te maken.
• De MOBER is geschikt voor plannen en projecten met een belangrijke mobiliteitsimpact. Hierbij gaat veel meer aandacht naar het kwantificeren van de impact. Een MOBER is verplicht voor projecten vanaf zekere omvang (zie verder).

Een MOBER moet onderstaande onderdelen bevatten:

• bereikbaarheidsprofiel (een beschrijving van hoe men de locatie kan bereiken);
• mobiliteitsprofiel (een beschrijving van de verkeersproductie- en attractie van een project, de vervoerswijzekeuze, ritgeneratie en parkeerbehoefte);
• te verwachten effecten (routekeuze en toedeling op wegennet, totale belasting, capaciteitstoets, effecten op verkeersleefbaarheid, parkeerdruk, mogelijke alternatieven,enz.);
• verkeerstechnische en flankerende maatregelen;
• sensitiviteitstoets (een toets van de gevoeligheid van de gekozen parmeters)
• besluit.

Waarom?

Het doel van een mobiliteitsstudie is de mobiliteitseffecten van een gepland project op vlak van verkeersafwikkeling, verkeersleefbaarheid en verkeersveiligheid in te schatten en tijdig maatregelen nemen. De meerwaarde van een effectenrapportage is dan ook het grootst wanneer het project nog niet in het stadium van een definitief ontwerp of bouwaanvraag is beland.

Een MOBER is in sommige gevallen verplicht om de duurzaamheid van een project en de impact op het openbaar domein na te gaan, maar is ook een manier om draagvlak te creëren bij zowel de overheid als andere belanghebbenden zoals de omwonenden. Het objectiveren van de verwachte mobiliteitsimpact blijkt een uitstekende manier om ongerustheid en protest te vermijden of te weerleggen.

Wanneer?

Het staat de vergunningverlenende overheid vrij om bij vragen, twijfels of onduidelijkheden, bijkomende documenten te eisen die de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning ondersteunen, zoals een mobiliteitstoets.

In het Richtlijnenboek Mobiliteitseffectenstudies van de Vlaamse Overheid worden onderstaande grenzen voorgesteld voor de opmaak van een mobiliteitstoets. Deze zijn enkel richinggevend.

Grenswaarden opmaak mobiliteitstoets
Bron: Richtlijnenboek Mobiliteitseffectenstudies: Mobiliteitstoets en MOBER

Sinds 1 september 2009 is het opstellen van een MOBER verplicht bij de aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning van sommige projecten. Dit is het gevolg van een wijziging van 3/7/2009 in het besluit van de Vlaamse Regering van 28/05/2004 betreffende de dossiersamenstelling van de aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning.
Het gaat over projecten:

• met ten minste 200 parkeerplaatsen, of het wijzigen van een bestaande parkeergelegenheid telkens het aantal parkeerplaatsen door de wijziging de drempel van 200 parkeerplaatsen of een veelvoud ervan overschrijdt;
• met ten minste 250 woongelegenheden;
• met gebouwen of gebouwencomplexen voor handel, horeca, kantoorfuncties en diensten van ten minste 7.500 m², of het uitbreiden van dergelijke gebouwen of gebouwencomplexen, als de totale brutovloeroppervlakte door die uitbreiding de drempel van 7.500 m² of een veelvoud ervan overschrijdt;
• met gebouwen of gebouwencomplexen voor de vestiging van industrie, KMO en ambacht van ten minste 15.000 m², of het uitbreiden van dergelijke gebouwen of gebouwencomplexen, als de totale brutovloeroppervlakte door die uitbreiding de drempel van 15.000 m² of een veelvoud ervan overschrijdt. De gemeenteraad kan indien nodig of wenselijk strengere criteria bepalen.

De verplichting tot het opstellen van een mober binnen de bouwaanvraag geldt niet:

• als het project is onderworpen aan een milieueffectenrapportage (MER) waarin de te verwachten of mogelijke mobiliteitseffecten van dat project al worden geanalyseerd en geëvalueerd;
• als het project deel uitmaakt van een verkavelingsproject waarvoor een verkavelingsvergunning werd verleend waarbij een mobiliteitsstudie werd gevoegd bij de verkavelingsaanvraag.

Dit artikel mag overgenomen worden in publicaties of webpagina's mits bronvermelding en/of een link naar deze pagina